İlave gümrük vergisi (İGV) nasıl hesaplanır?

İlave gümrük vergisi (İGV), bir eşyanın normal gümrük vergisine ek olarak, GTİP'ine (tarife kodu) ve menşeine (malın üretildiği ülke) göre ayrıca alınan vergidir. Hesabı basittir: İGV tutarı = CIF değer × tablodaki İGV oranı. Zor olan kısım, doğru oranı bulmak ve KDV matrahına nasıl yansıdığını görmektir.

İGV'nin hukuki dayanağı

İGV, 31 Aralık 2020 tarihli İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 3351) ile düzenlenir. Karar, İthalat Rejimi Kararı'nın II ve III sayılı listelerindeki eşya için eke bağlanan tablolardaki oranlarda ilave vergi alınmasını öngörür. Karar 1 Ocak 2021'de yürürlüğe girmiştir ve Ticaret Bakanlığı yürütür.

Üç özelliği hesabı doğrudan etkiler:

• İGV gümrük vergisinden ayrı tahsil edilir ve genel bütçeye gelir kaydedilir. Yani gümrük vergisi oranınıza eklenmez; beyannamede ayrı kalem olarak yer alır.
• Oran, tablolarda menşe grubuna göre farklıdır. Menşenin doğru beyan edilmesinden ithalatçı sorumludur.
• Tablolar sık güncellenir. En son büyük tablo değişikliği 31 Aralık 2025 tarihli ve 10791 sayılı Karar'la yapılmıştır; değişiklik 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmiş, yeni veya artırılan İGV için 31 Ocak 2026'ya kadar tescil edilen beyannamelerde eski oranlar uygulanmıştır. Bakanlığın sayfası değişiklikleri tarih sırasıyla listeler.

Aynı mal, farklı menşe: oran nasıl değişir?

İGV tablosunda aynı GTİP için menşe grubuna göre farklı oran bulunabilir. Karar, AB ve serbest ticaret anlaşması yapılan ülkeler için menşe ve belge koşullarına bağlı olarak "diğer ülkelerden" farklı uygulama öngörür. Bu nedenle menşe ve onu kanıtlayan belge, vergiyi doğrudan değiştirir.

Çin menşeli 9503.00.70 örneğinde (oyuncak grubu) gümrük vergisi %4,7, İGV %25 ve KDV %20 olarak hesaplanır. Aynı kodda İGV'nin uygulanmadığı bir senaryoda ödeme şöyle değişir (CIF 100.000 TL varsayımıyla):

Kalem	İGV var (Çin menşeli, %25)	İGV yok (karşılaştırma için varsayım)
CIF	100.000,00	100.000,00
Gümrük vergisi (%4,7)	4.700,00	4.700,00
İGV	25.000,00	0,00
KDV matrahı	129.700,00	104.700,00
KDV (%20)	25.940,00	20.940,00
Toplam vergi (damga hariç)	55.640,00	25.640,00

Fark 30.000 TL'dir: 25.000 TL İGV ve onun KDV'ye yansıyan 5.000 TL'si. Bu oranlar örnek içindir; kendi sevkiyatınızda beyan tarihindeki oranı tarife ekranından kontrol edin.

İGV hangi matraha biner, KDV'ye nasıl girer?

İGV, gümrük vergisinde olduğu gibi CIF değer (mal bedeli, navlun ve sigorta) üzerinden hesaplanır. Aşağıdaki sıra, hesabın hangi adımda ne ürettiğini gösterir:

Sıra	Kalem	Matrah / hesap
1	CIF (TL)	Mal bedeli + navlun + sigorta, beyan tarihi kuruyla
2	Gümrük vergisi	CIF × gümrük vergisi oranı
3	İGV ve diğer ek yükümlülükler	CIF × tablodaki oran
4	KKDF	Yalnızca uygulanıyorsa; ödeme şekline göre değişir
5	ÖTV	Yalnızca ürün kapsamdaysa
6	KDV matrahı	CIF + gümrük vergisi + ÖTV + ek yükümlülükler + KKDF
7	KDV	KDV matrahı × KDV oranı
8	Damga vergisi	Beyanname başına maktu; 2026: 1.605,80 TL

İki sonuç çıkar. Birincisi, İGV'nin kendisi gümrük vergisinin matrahına girmez; ikisi CIF üzerinden ayrı ayrı hesaplanır. İkincisi, İGV KDV matrahına girer, dolayısıyla toplam yük İGV oranının kendisinden büyüktür: %25'lik İGV, %20 KDV'yle birlikte CIF değerin yaklaşık %30'u kadar ek yük yaratır (örnekteki 30.000 TL).

Hızlı bir kontrol için çarpan yöntemi işe yarar. Gümrük vergisi G, İGV İ ve KDV K ise, KKDF ve ÖTV olmadığında KDV hariç mal maliyeti CIF'in (1 + G + İ) katıdır, KDV dahil tutar ise bunun (1 + K) katıdır. 9503.00.70 örneğinde: 1 + 0,047 + 0,25 = 1,297; KDV dahil 1,297 × 1,20 = 1,5564. Yani 100.000 TL'lik CIF için KDV hariç 129.700 TL, KDV dahil 155.640 TL maliyet oluşur (damga vergisi ve masraflar hariç). Bu, yukarıdaki tabloyla uyuşur: 100.000 TL CIF ile 55.640 TL verginin toplamı 155.640 TL'dir.

KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi) ödeme şekline göre uygulanır veya uygulanmaz ve oranı değişir; genel bir oran vermiyoruz, müşavirinizle teyit edin.

Uçtan uca çözümlü örnek

Varsayımlar: Menşe Çin; GTİP 9503.00.70; CIF 20.000 USD; hesap tarihi 12 Ekim 2026; örnek kur 1 USD = 40,00 TL (varsayımsal; kendi beyan tarihinizdeki kuru kullanın); gümrük vergisi %4,7; İGV %25; KDV %20; KKDF ve ÖTV uygulanmıyor.

1. CIF'i TL'ye çevirin: 20.000 × 40,00 = 800.000 TL.
2. Gümrük vergisi: 800.000 × %4,7 = 37.600 TL.
3. İGV: 800.000 × %25 = 200.000 TL.
4. KDV matrahı: 800.000 + 37.600 + 200.000 = 1.037.600 TL.
5. KDV: 1.037.600 × %20 = 207.520 TL.
6. Damga vergisi: 1.605,80 TL (2026, beyanname başına).
7. Toplam vergi: 37.600 + 200.000 + 207.520 + 1.605,80 = 446.725,80 TL.

Bu örnekte İGV, toplam verginin yarısına yakınını oluşturur: 200.000 / 446.725,80 ≈ %44,8. Gümrük vergisinin payı ise yalnızca 37.600 TL'dir. İGV'li kodlarda fiyat teklifini yalnız gümrük vergisine bakarak değerlendirmek bu nedenle yanıltıcıdır.

İGV ne zaman uygulanmaz?

İGV her eşyaya uygulanmaz. Karar'ın kapsamı, tablolarda yer alan GTİP'lerle sınırlıdır. Bunun dışında Karar, belirli rejim ve durumlar için İGV uygulanmayacağını da hükme bağlar; örneğin dahilde işleme rejimi kapsamında işlem gören eşya Karar'ın muafiyet maddesinde sayılır. Muafiyetin sizin işleminiz için geçerli olup olmadığı rejim belgelerinize bağlıdır; bu kararı müşavirinizle birlikte verin.

Menşe belgesi de sonucu etkiler. Serbest ticaret anlaşmaları kapsamında tercihli menşe için gerekli belgelerin ibrazı farklı bir oranın uygulanmasını sağlayabilir. Belge koşulları anlaşmaya göre değişir; ayrıntıyı Karar'ın ilgili maddesinden ve gümrük müşavirinden teyit edin.

Tablolar değişince ne olur?

İGV tabloları kalıcı değildir; kararnameyle değiştirilir. Değişikliklerde çoğu kez bir geçiş hükmü bulunur: örneğin 10791 sayılı Karar'da yeni veya artırılan İGV için 31 Ocak 2026'ya kadar tescil edilen beyannamelere eski oranlar uygulanmıştır. Bu tür bir tarihi kaçırmak, aynı malda farklı bir maliyet demektir.

Sipariş planlarken şunu yapın:

1. Siparişin vereceği beyan tarihine yakın bir tarihte tabloya tekrar bakın.
2. Tabloda değişiklik varsa geçiş hükmünü okuyun; hangi tarihe kadar eski oranın uygulanacağı karar metninde yazar.
3. Maliyet hesabınıza "oran tarihi" notunu ekleyin; ileride hesabı yeniden yaparken hangi tabloya dayandığınızı bilirsiniz.

İGV ile ek mali yükümlülük (EMY) farkı

İkisi de gümrük vergisine ilave bir yük getirir ve çoğu zaman karıştırılır, ama kaynakları farklıdır.

• İGV: İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar'a (3351) dayanır; oranlar o Karar'ın eklerinde bulunur.
• EMY: İthalat Rejimi Kararı'na (3350) dayanır. Karar, gümrük vergisi ve ek mali yükümlülüklerin ilgili listelerde gösterildiğini, EMY'nin gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte gümrük idarelerince tahsil edildiğini belirtir.

Uygulamada hangi yükümlülüğün size uygulanacağını, kodunuzun hangi kararın tablosunda yer aldığına bakarak anlarsınız. Bu yazıda EMY oranlarını vermiyoruz; ürüne ve menşeye göre belirlenen oranı İthalat Rejimi Kararı sayfasından ve ilgili ek kararlardan kontrol edin.

İGV oranını nereden öğrenirim?

1. GTİP'inizi netleştirin. Oran koda bağlı olduğu için ilk adım budur; komşu iki kodun oranı farklı olabilir. Elde ettiğiniz şey: tarife kodu.
2. Ticaret Bakanlığı'nın İthalat Rejimi, İGV Kararı ve tebliğler sayfasını açın. Konsolide İGV Kararı ve Ek-1, Ek-2, Ek-3 tabloları burada yer alır. Elde ettiğiniz şey: güncel tablo ve son değişikliklerin listesi.
3. Kodunuzu tablolarda arayın. Kod yoksa İGV uygulanmaz. Varsa menşe grubunuzun sütunundaki oranı yazın. Elde ettiğiniz şey: İGV yüzdesi.
4. Aynı sayfadaki değişiklik kararlarına bakın. Son değişiklik tarihi sevkiyatınızın beyan tarihinden önceyse yeni oran, geçiş hükmü varsa eski oran uygulanabilir. Elde ettiğiniz şey: beyan tarihinde geçerli oran.
5. Menşeyi belgelerle eşleştirin. Beyan ettiğiniz menşe, menşe belgesi ve faturayla tutarlı olmalıdır. Elde ettiğiniz şey: tutarsızlık riski olmayan bir dosya.

İGV'yi fiyatlamaya nasıl yansıtırsınız?

İGV, tedarikçi pazarlığında değişmeyen ama sizin kontrol edemediğiniz bir kalemdir. Bu yüzden fiyat teklifini iki parçada düşünün: tedarikçiyle pazarlık edilebilen FOB veya CIF bedeli ve sabit sayılan vergi çarpanı. Örneğin çarpan 1,297 ise (1 + %4,7 + %25), tedarikçiden %5 indirim aldığınızda KDV hariç maliyetiniz de yaklaşık %5 düşer; ama İGV oranı tablodan değişirse tüm kalem yeniden hesaplanmalıdır. Menşe değiştirmek (örneğin başka bir ülkedeki fabrikaya geçmek) ancak o menşenin İGV sütunu ve belge koşulları kontrol edildikten sonra düşünülmelidir.

Tekstilde İGV tabloların en yoğun kullanıldığı alanlardan biridir; sektöre özel örnek için tekstil ithalatında gümrük vergisi ve ilave vergi yazısına bakabilirsiniz. Kodunuzdaki oranı hızlıca görmek için gümrük vergisi hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kod ve vergi konusundaki son karar müşavirinizin veya ilgili idarenin kararıdır.

Son güncelleme: 12 Ekim 2026

Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı: 2. İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (3351), konsolide
• Ticaret Bakanlığı: 1. İthalat Rejimi Kararı (3350), konsolide

Sık sorulan sorular

İlave gümrük vergisi oranları nelerdir?

Tek bir İGV oranı yoktur; oran GTİP'e ve menşe grubuna göre Karar'ın Ek-1, Ek-2 ve Ek-3 tablolarında belirlenir. Güncel tablolar Ticaret Bakanlığı'nın İGV Kararı sayfasında yayımlanır ve sık değişir.

İlave gümrük vergisi ile ek mali yükümlülük (EMY) arasındaki fark nedir?

İGV ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararı'na (3351) dayanır ve gümrük vergisine ek olarak alınır; EMY ise İthalat Rejimi Kararı'nın (3350) listelerinde gümrük vergisiyle birlikte gösterilen ayrı bir yükümlülüktür. Bir ürünün hangisine tabi olduğunu tarife ekranından ve beyanname kalemlerinden görürsünüz.

İlave gümrük vergisi KDV matrahına dahil mi?

Evet. KDV matrahı CIF değer, gümrük vergisi, ÖTV, ek yükümlülükler ve uygulanıyorsa KKDF'nin toplamıdır; İGV bu ek yükümlülüklerin içindedir. Bu yüzden İGV yalnızca kendi tutarını değil, KDV'yi de artırır.

İlave gümrük vergisi hangi ürünlerde uygulanır?

Yalnızca İGV Kararı ekindeki tablolarda yer alan GTİP'lerde ve tabloda belirtilen menşe grubu için uygulanır. Tekstil, oyuncak ve çeşitli sanayi ürünleri tablolarda yer alabilir; kodunuzu tabloda aramak gerekir.

İlave gümrük vergisi beyannamede nasıl görünür?

Gümrük vergisinden ayrı bir vergi kalemi olarak hesaplanır ve tahsil edilir. Beyanname kalemindeki vergi kodunu ve tutarını müşavirinizden veya beyanname çıktısından teyit edin.