İthalat belgeleri: hangi belge, kimden, ne zaman

Proformadan beyannameye kadar bir ithalat dosyasında dolaşan belgeler; her birini kim düzenler, siz neyi kontrol edersiniz. Ürüne özel liste GTİP koduna bağlıdır.

14 gün ücretsiz · kredi kartı gerekmez

Her ithalatta mı, ürüne göre mi, ödeme şekline göre mi?

Listeyi bu üç soruyla ayırdığınızda eksik belge kalmaz.

Belge hangi aşamada ortaya çıkar?

Sipariş → Ödeme → Sevkiyat → Varış ve beyanname. Her adımda belgeyi kim verir, siz neyi kontrol edersiniz.

  1. 01

    Sipariş

    Siz kontrol edin: Ürün tanımı, Incoterms + yer, menşe, para birimi yazılı mı?

  2. 02

    Ödeme

    Siz kontrol edin: Akreditifteki mal tanımı faturayla bire bir mi?

  3. 03

    Sevkiyat

    Siz kontrol edin: Koli sayısı ve ağırlık üç belgede aynı mı?

  4. 04

    Varış ve beyanname

    Siz kontrol edin: Konşimento numarası beyannamenin 44. kutusunda aynı mı?

TAREKS'e tabi üründe başvuruyu çoğunlukla müşavir mal varınca yapar; sizin işiniz kapsamı erken öğrenmek ve tedarikçi belgelerini yola çıkmadan almaktır.

Kimin düzenlediği genel uygulamadır; ürününüze özel belge listesi GTİP'e göre belirlenir.

Belge belge: nedir, kim düzenler, neye bakılır

Proforma fatura

Proforma invoice

DüzenleyenTedarikçi

Kontrol

  • Alıcı unvanı, adresi ve vergi numarası sizinkiyle birebir aynı
  • Incoterms kuralı ve teslim yeri yazılı
  • Menşe ülke ve teklifin geçerlilik süresi belirtilmiş

Ticari fatura

Commercial invoice

DüzenleyenTedarikçi

Kontrol

  • Ürün tanımı ve fiyat proformayla uyumlu; fark varsa yazılı gerekçesi var
  • Satıcı unvanı taşıma belgesindeki göndericiyle aynı
  • Vergilendirmeyi doğrudan etkiler; beyannameye eklenen belgelerdendir

Paket (çeki) listesi

Packing list

DüzenleyenTedarikçi

Kontrol

  • Koli sayısı ve brüt/net ağırlık fatura ve konşimentoyla aynı
  • Genellikle yükleme sırasında düzenlenir
  • Beyanname için faturayla birlikte müşavire iletilir

Konşimento

Bill of lading (B/L)

DüzenleyenTaşıyıcı

Kontrol

  • Consignee ve notify party bilgileri doğru
  • Yükleme konşimentosu mu, kaç orijinal nüsha var: belgede yazar
  • Numarası beyannamenin 44. kutusuna yazılır; iki numara aynı olmalı

Akreditif

Letter of credit (L/C)

DüzenleyenBanka

Kontrol

  • Banka belgelere bakar, malın kendisine bakmaz (UCP 600 md. 5)
  • Taşıma belgeli sunum sevk tarihinden en geç 21 takvim günü içinde ve son geçerlilik tarihinden önce yapılır (md. 14c)
  • İstenen belge listesini tedarikçinin gerçekten sağlayabileceği belgelerle sınırlı tutun

Menşe belgesi

Certificate of origin

DüzenleyenYetkili kuruluş

Kontrol

  • Menşe ülke proforma, fatura ve menşe belgesinde aynı
  • Hangi menşe belgesinin gerektiğini (ör. A.TR, EUR.1) müşavirinizle sevkiyattan önce netleştirin
  • Vergi tutarı menşe ülke ve tercihli tarifeye göre değişebilir

Mal yola çıkmadan tedarikçiden isteyin

Bu maddeler yola çıkmadan e-postayla düzelir; varıştan sonra gümrükte bekleme demektir.

TEDARİKÇİDEN İSTENECEKLER
  1. 01Ticari fatura ve paket listesi taslağı
  2. 02Konşimento taslağı (consignee ve notify party)
  3. 03Sigorta belgesi (teslim şekline göre siz ya da satıcı)
  4. 04Menşe belgesi (gerekiyorsa)
  5. 05Uygunluk beyanı (DoC)
  6. 06Test raporları (sevkiyattan önce tarihli)
  7. 07Türkçe etiket ve kullanım kılavuzu
  8. 08Unvan, adres ve ürün tanımı üç belgede tutarlı

Rehber yazılar

Teslim şekli, sigorta belgesini kimin düzenleyeceğini belirler.

Sık sorulan sorular

Cevaplar bu sayfadaki rehber yazılardan alınmıştır.

Ayrı bir ithalatçı belgesi aranmaz. Vergi numarası olan her gerçek ve tüzel kişi ithalat işlemlerini yürütebilir; ürüne göre ayrıca izin veya kontrol belgesi gerekebilir.

Kaynak yazı: İthalat için gerekli belgeler: kontrol listesi

Taşıma belgesiyle eşyanın teslim hakkı, gümrük beyannamesi, vergilerin ödenmesi ve ürün için gereken izin veya uygunluk belgeleri gerekir. Eşya konşimentoda teslim edileceği gösterilen kimseye veya ciro ile devralan kişiye teslim edilir.

Kaynak yazı: İthalat için gerekli belgeler: kontrol listesi

Tek başına fatura değildir ve genellikle bağlayıcı bir belge olarak düzenlenmez. Ancak taraflar kabul ederse sipariş veya sözleşme şartlarının kanıtı olabilir; bu yüzden geçerlilik süresi ve şartlar yazılı olmalıdır. Hukuki ayrıntı için bir danışmana başvurun.

Kaynak yazı: Proforma fatura örneği: olması gereken alanlar

Kural olarak hayır. Taşıyan malı konşimentonun ibrazı karşılığında teslim eder (TTK md. 1228, 1236). Telex release veya sea waybill gibi seçeneklerde orijinal kâğıt gerekmeyebilir; bunu taşıyıcı veya forwarder'ınızla yükleme öncesinde netleştirin.

Kaynak yazı: Konşimento (Bill of Lading) nedir? Türleri, B/L kontrolü

UCP 600 md. 14(c)'ye göre taşıma belgesi içeren sunum, sevk tarihinden itibaren en geç 21 takvim günü içinde ve her halükarda akreditifin son geçerlilik tarihinden önce yapılır. Akreditif farklı bir süre öngörebilir; her zaman kendi metninize bakın.

Kaynak yazı: Akreditif (Letter of Credit) nedir? İthalatta adım adım

Gümrük Yönetmeliği'ne göre tercihli tarife, vergilendirmeyi etkileyen ve kanunen aranan belgeler ile ticaret politikası önlemlerine ilişkin belgeler eklenir; ithalatta fatura vergilendirmeyi doğrudan etkilediği için bu grupta yer alır. Pratikte ticari fatura, paket listesi, taşıma belgesi ve gerekiyorsa menşe belgesi ile ürüne özel belgeler müşavire iletilir.

Kaynak yazı: Gümrük beyannamesi nasıl doldurulur? Kutu kutu rehber

Belge listesini her kalem için çıkarın

Importics proformanızdaki her kalem için gerekli belgeleri listeler ve eksikleri takip etmenizi sağlar — 14 gün ücretsiz.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kapsayıcı değildir; ürüne göre ek belge, izin veya denetim (ör. TAREKS) gerekebilir. Kesin gereksinimleri ve başvuruları gümrük müşavirinizle doğrulayın.