İthalat maliyeti, mal bedeline navlun ve sigortayı ekleyerek bulduğunuz CIF değerinin üzerine ödediğiniz vergiler ve gümrük dışı masrafların eklenmesiyle bulunur. Tek satırda: mal bedeli + navlun + sigorta = CIF; CIF + vergiler + gümrük dışı masraflar = maliyet. İndirebileceğiniz KDV bu maliyetin içinde değildir, ama nakit çıkışınızın içindedir; iki rakamı ayrı izlemek gerekir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük tarife kodu, vergi oranı ve KDV işlemleri için son karar gümrük müşavirinizin veya ilgili idarenin kararıdır.
Önce terimler
- CIF değeri: Malın bedeli, deniz veya hava navlunu ve sigorta bedelinin toplamı. Gümrük vergisinin hesaplandığı gümrük kıymeti çoğu durumda budur.
- GTİP: Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu; ürününüzü tarife cetvelinde tanımlayan numara. Vergi oranı bu numaraya bağlıdır.
- İlave gümrük vergisi (İGV): Bazı ürünlerde ve menşelerde, gümrük vergisine ek olarak alınan vergi.
- Menşe: Malın üretildiği ülke. Taşımanın yapıldığı ülke ile aynı olmak zorunda değildir ve oran menşeye göre belirlenir.
Adım adım hesaplama
- Mal bedelini, navlunu ve sigortayı aynı para biriminde toplayın. Proforma veya ticari faturadaki tutara, taşıma ve sigorta bedelini ekleyin. Elde edeceğiniz sonuç CIF değeridir. Teslim şekliniz CIF ise navlun ve sigorta zaten faturadadır; FOB ise ayrıca eklersiniz.
- CIF değerini TL'ye çevirin. Kur olarak gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurunu kullanın (aşağıda "Kur hangi güne ait" bölümüne bakın). Elde edeceğiniz sonuç TL cinsinden CIF matrahıdır.
- Gümrük vergisini hesaplayın. CIF (TL) × gümrük vergisi oranı. Oranı ürünün GTİP numarasına ve menşeye göre bulursunuz.
- İlave gümrük vergisini ve diğer ek yükümlülükleri ekleyin. Ürün ve menşe için İGV, damping veya korunma önlemi varsa bunları da CIF üzerinden hesaplayın.
- KKDF ve ÖTV'yi kontrol edin. KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ithalatın ödeme şekline göre uygulanır veya uygulanmaz; ÖTV ise yalnız belirli ürün gruplarında vardır. İkisinin de ürününüz için geçerli olup olmadığını müşavirinizle teyit edin.
- KDV matrahını ve KDV'yi bulun. Matrah = CIF + gümrük vergisi + ÖTV + diğer ek yükümlülükler + KKDF. KDV = matrah × KDV oranı. KDV Kanunu madde 21'e göre ithalatta matraha, ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar girer; bu yüzden KDV, CIF'in üzerine değil vergilerle büyümüş tutarın üzerine hesaplanır.
- Damga vergisini ekleyin. Gümrük beyannamesi başına maktu bir tutardır, yüzde değildir. 2026 için 1.605,80 TL'dir; bir beyannamede kaç kalem olursa olsun bir kez ödenir.
- Gümrük dışı masrafları ekleyin. Müşavirlik, liman, ardiye, iç nakliye gibi kalemleri toplayıp maliyete yazın.
- Birim maliyeti bulun. Toplam maliyeti adede bölün. Elde edeceğiniz sonuç, ürünün deponuzdaki gerçek birim maliyetidir.
Teslim şekli hangi kalemleri sizin yaptığınızı belirler
Hesaba başlamadan önce proformadaki teslim şekline (Incoterms; alıcı ile satıcı arasındaki masraf ve sorumluluk paylaşımını gösteren üç harfli kısaltma) bakın. Aynı ürün için fiyatlar bu yüzden doğrudan karşılaştırılamaz.
| Teslim şekli | Fiyata dahil olan | Sizin ayrıca eklemeniz gereken |
|---|---|---|
| EXW | Yalnız mal, tedarikçinin deposunda | Çıkış ülkesi taşıması, navlun, sigorta |
| FOB | Mal ve yükleme limanına kadar masraflar | Ana navlun, sigorta |
| CFR | Mal ve varış limanına navlun | Sigorta |
| CIF | Mal, navlun ve sigorta | Varıştaki vergiler ve yerel masraflar |
İki teklifi karşılaştırırken birini FOB, diğerini CIF aldıysanız, FOB teklifin üstüne navlun ve sigortayı eklemeden hangisinin ucuz olduğunu söyleyemezsiniz. Tabloyu bu yüzden her zaman CIF'e getirerek kurun.
Çözümlü örnek
Varsayımlar: Çin menşeli oyuncak seti, GTİP 9503.00.70. Mal bedeli 10.000 USD (FOB), navlun 1.200 USD, sigorta 100 USD. Hesapta kullanılan kur 45,00 TL/USD örnek kurdur; güncel kur değildir. Oranlar: gümrük vergisi %4,7, ilave gümrük vergisi %25, KDV %20. Örnekte KKDF uygulanmadığı varsayılmıştır. Gümrük dışı masraflar örnek tutardır: müşavirlik 6.000 TL, liman ve ardiye 9.000 TL, iç nakliye 7.500 TL.
| Kalem | Matrah | Oran | Tutar (TL) | Maliyete girer mi? |
|---|---|---|---|---|
| Mal bedeli (FOB) | 10.000 USD | 45,00 | 450.000,00 | Evet |
| Navlun + sigorta | 1.300 USD | 45,00 | 58.500,00 | Evet |
| CIF değeri | 11.300 USD | 45,00 | 508.500,00 | Evet |
| Gümrük vergisi | 508.500,00 | %4,7 | 23.899,50 | Evet |
| İlave gümrük vergisi | 508.500,00 | %25 | 127.125,00 | Evet |
| KDV | 659.524,50 | %20 | 131.904,90 | Hayır (indirilebilir) |
| Damga vergisi | beyanname başına | maktu | 1.605,80 | Evet |
| Müşavirlik, ardiye, iç nakliye | - | - | 22.500,00 | Evet |
Ara sonuçlar:
- KDV matrahı: 508.500,00 + 23.899,50 + 127.125,00 = 659.524,50 TL
- KDV: 659.524,50 × 0,20 = 131.904,90 TL
- Maliyete giren vergiler: 23.899,50 + 127.125,00 + 1.605,80 = 152.630,30 TL
- Maliyet (KDV hariç): 508.500,00 + 152.630,30 + 22.500,00 = 683.630,30 TL
- Nakit çıkış (KDV dahil): 683.630,30 + 131.904,90 = 815.535,20 TL
Mal bedeli 450.000 TL iken gerçek maliyet 683.630,30 TL'ye çıkıyor; yani mal bedelinin yaklaşık 1,52 katı. Oranlar örnek amaçlıdır; kendi ürününüz ve menşeiniz için güncel oranları Ticaret Bakanlığı tarife arama ekranından kontrol edin.
KDV maliyete girer mi, indirilir mi?
İthalatta ödenen KDV çoğu zaman iki biçimde yanlış ele alınır: ya maliyetin içine yazılır ya da nakit planına hiç girmez. İkisi de eksiktir. KDV Kanunu madde 29'a göre mükellefler, ithal edilen mal ve hizmetler dolayısıyla ödedikleri KDV'yi, kendi satışları üzerinden hesapladıkları KDV'den indirebilir. Satışta tahsil ettiğiniz KDV'den bu tutar düşülür; fark vergi dairesine ödenir.
Bunun iki sonucu var:
İthalat süreçlerini yönetmekte zorlanıyor musunuz?
importics ile tüm ithalat operasyonlarınızı tek panelden yönetin.
Hemen Dene — 14 Gün Ücretsiz- Gerçek maliyetiniz KDV hariç rakamdır. Örnekte 683.630,30 TL. Satış fiyatını bu rakamdan kurarsınız.
- Nakit ihtiyacınız KDV dahil rakamdır. Örnekte 815.535,20 TL. Gümrükten malı çıkarırken bu tutarı ödersiniz; KDV'yi satışlarınızdan geri kazanmanız zaman alır. Nakit akışı planı yaparken 131.904,90 TL'lik farkı ayrıca düşünün.
KDV'nin sizin hesabınızda nasıl indirileceği (devreden KDV, indirim süreleri, muafiyetler) mükellefiyet durumunuza bağlıdır; mali müşavirinize danışın.
Bir ayrıntı daha: KDV Kanunu madde 21(c), gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan ve vergilendirilmemiş bazı diğer giderlerin ve mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemelerin de KDV matrahına girebileceğini söyler. Hangi masrafınızın bu kapsama girdiğini müşavirinizle tek tek netleştirin.
Kur hangi güne ait
Gümrük Rehberi'ne göre yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan Merkez Bankası döviz satış kurundan TL'ye çevrilir. Pratikte bu, beyannamenin işleme alındığı güne denk gelir; kesin tarihi müşavirinize sorun. Faturayı kestiğiniz gün veya karşı tarafa ödemeyi yaptığınız gün kur farklı olabilir; o fark ayrıca bir kur farkı maliyetidir (aşağıya bakın).
Gümrük dışı masraflar kontrol listesi
Vergi hesabı tutsa bile maliyet, gümrük dışı masraflar atlandığında düşük çıkar. Her ithalatta şunları sorun:
- Gümrük müşavirlik ücreti ve beyanname hazırlık masrafı
- Liman veya terminal elleçleme ücreti
- Ardiye (malın gümrük sahasında beklediği günlere bağlı depolama)
- Demuraj ve konteyner gecikme ücretleri
- Test, belge ve uygunluk masrafları (ürüne göre değişir)
- İç nakliye: limandan depoya taşıma
- Kur farkı: sipariş ödemesi ile beyanname günü arasındaki farklar
- Banka havale ve akreditif masrafları
Bunların çoğu KDV'li faturalanır; o KDV de ayrıca indirilebilir kalemdir. Tabloya KDV hariç tutarı yazın.
Hesapta en sık yapılan dört hata
- Navlunu ve sigortayı kalemlere dağıtmadan toplam bedelde bırakmak. Birim maliyete geçerken her ürüne payını verin; aksi halde ucuz ürün ağır navlun yükünü taşıyormuş gibi görünmez.
- KDV'yi maliyete yazmak. Satış fiyatını bu rakamla kurarsanız marjınız KDV kadar daralır.
- Damga vergisini yüzde sanmak. Maktu tutardır; küçük sevkiyatta birim başına etkisi büyük, büyük sevkiyatta küçüktür. Ürün başına hesaplarken sevkiyata yayın.
- Siparişi verdiğiniz günün kuruyla sonuçlanmış saymak. Beyanname günü kur değişmişse CIF'in TL karşılığı da değişir; sipariş anındaki maliyet bir tahmindir, beyanname günü kesinleşir.
Hesabı elle yapmak yerine
Ürününüzün GTİP numarasını ve menşeini girdiğinizde yukarıdaki sırayı sizin için işleten bir araç: importics'in ücretsiz maliyet hesaplayıcısı, /tr/araclar/ithalat-maliyet-hesaplayici. Sonuçları Excel'e aktarıp kendi masraflarınızı ekleyebilirsiniz.
Son güncelleme: 12 Ekim 2026
Kaynaklar
- KDV Kanunu (3065) metni, madde 21, 28, 29 - mevzuat.gov.tr
- Damga Vergisi Kanunu (488), (1) sayılı tablo - mevzuat.gov.tr
- Gümrük Rehberi: Eşyanın gümrük kıymeti belirlenirken hangi döviz kuru esas alınır?
- Gümrük Rehberi: Vergilendirme Rehberi
Sık sorulan sorular
İthalat maliyet hesaplama formülü nedir?
Mal bedeli, navlun ve sigortayı toplayarak CIF değerini bulursunuz. CIF değerine gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi ve varsa diğer yükümlülükleri, damga vergisini ve gümrük dışı masrafları eklersiniz. İndirebileceğiniz KDV'yi bu toplamın dışında tutarsınız.
Gümrük maliyeti nasıl hesaplanır?
Gümrük vergisi, CIF değerinin TL karşılığı ile ürünün gümrük vergisi oranının çarpımıdır. Buna menşeye bağlı ilave vergiler ve beyanname başına maktu damga vergisi eklenir. Oran, ürünün GTİP numarasına ve menşe ülkeye göre değişir.
Çin'den ürün getirme maliyeti nasıl hesaplanır?
Hesap yöntemi diğer ülkelerle aynıdır; fark, Çin menşeli bazı ürünlerde ilave gümrük vergisi uygulanabilmesidir. Ürününüzün GTİP numarası için Çin menşeli güncel oranları Ticaret Bakanlığı tarife ekranından kontrol edin.
İthalatta KDV maliyete girer mi?
Hayır, genellikle girmez. İthalatta ödenen KDV, mükellef olarak sattığınız mallar üzerinden hesapladığınız KDV'den indirilir. Nakit olarak ödersiniz ama gider değil, geçici bir ödemedir; KDV'nin sizin durumunuzda nasıl işleyeceğini mali müşavirinize sorun.
Gümrük dışında hangi masraflar ithalat maliyetine eklenir?
Gümrük müşavirlik ücreti, liman veya terminal ve ardiye ücretleri, demuraj, iç nakliye ve ödeme günü ile beyanname günü arasındaki kur farkı en sık unutulan kalemlerdir. Hepsini aynı tabloda toplayın.