Maliyet Analizi

İthalat maliyet tablosu: Excel şablonu ve kullanımı

i
importics Editör
21 Ekim 20268 dk okuma

İthalat maliyet tablosu, her ürün satırı için mal bedeli, navlun payı, vergiler ve masraf payını yan yana toplayıp birim maliyeti veren bir Excel sayfasıdır. Tek satırda formül: birim maliyet = (CIF TL + gümrük vergisi + ilave vergiler + masraf payı) / adet. Bu yazı, tabloyu sıfırdan kurmanız için sütunları, formülleri ve masrafların ürünlere nasıl dağıtılacağını anlatır.

Sıfırdan kurmak istemezseniz hazır dosyayı indirin: İthalat maliyet tablosu (Excel, .xlsx). Dosyada üç sayfa var: kullanım notları, tek bir ithalat için "Maliyet hesabı" ve aynı beyannamedeki birden fazla ürün için "Kalem listesi". Oranları (gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, ÖTV, KDV) GTİP ve menşenize göre kendiniz girersiniz; dosya oran önermez. KKDF için Evet/Hayır seçilir, damga vergisi beyanname başına yalnızca bir kez sayılır. Makro içermez; "ÖRNEK" etiketli satır Çin menşeli 9503.00.70 için 10.000 USD'lik peşin bir ithalatı gösterir (örnek kur 40, güncel değildir).

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tarife kodu, vergi oranı ve KDV için son karar gümrük müşavirinizin veya ilgili idarenin kararıdır.

Tabloyu iki parçada kurun

Tek bir geniş tablo yerine iki alan açın. Üstte, hesabın bütün satırlarına ortak girdileri tutan bir parametre bloğu; altta, her ürünün bir satır olduğu hesap tablosu. Böylece kur veya navlun değiştiğinde yalnız tek hücreyi güncellersiniz.

Parametre bloğu (A1:B9)

Hücre İçerik Örnek değer
B1 Kur (TL/USD) 45,00 (örnek kur, güncel değildir)
B2 Toplam navlun (USD) 1.200
B3 Toplam sigorta (USD) 100
B4 Gümrük vergisi oranı 0,047
B5 İlave gümrük vergisi oranı 0,25
B6 KDV oranı 0,20
B7 Damga vergisi (TL, beyanname başına) 1.605,80
B8 Gümrük dışı masraflar (TL) 22.500
B9 Dağıtılacak toplam masraf (TL) =B7+B8

Oranlar tek bir GTİP için tek bir sayıdır. Ürünleriniz farklı GTİP'lerde ise oranları parametre bloğunda değil, hesap tablosuna ayrı sütun olarak koyun.

Hesap tablosu sütunları (satır 10 başlık, satır 11-13 ürünler, satır 14 toplam)

Sütun Başlık Satır 11 formülü Ne verir
A Kalem (metin) Ürün adı
B Adet (girdi) Adet
C Birim fiyat (USD) (girdi) Faturadaki fiyat
D Mal bedeli (USD) =B11*C11 Kalemin FOB tutarı
E Ağırlık (kg) (girdi) Navlun dağıtım ölçütü
F Navlun payı (USD) =$B$2*E11/$E$14 Ağırlığa göre pay
G Sigorta payı (USD) =$B$3*D11/$D$14 Değere göre pay
H CIF (USD) =D11+F11+G11 Kalemin CIF değeri
I CIF (TL) =H11*$B$1 TL matrahı
J Gümrük vergisi (TL) =I11*$B$4 CIF × oran
K İlave gümrük vergisi (TL) =I11*$B$5 CIF × oran
L KDV matrahı (TL) =I11+J11+K11 Matrah
M KDV (TL) =L11*$B$6 İndirilebilir tutar
N Masraf payı (TL) =$B$9*I11/$I$14 Değere göre pay
O Maliyet, KDV hariç (TL) =I11+J11+K11+N11 Gerçek maliyet
P Birim maliyet (TL) =O11/B11 Adet başına maliyet

Satır 14'te D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O sütunları için toplam formülü, örneğin =SUM(D11:D13) yazın. Türkçe Excel'de SUM işlevinin adı TOPLA'dır. Dolar işaretli ($B$2) hücre başvuruları, formülü aşağı kopyaladığınızda parametrelerin kaymamasını sağlar.

Formüllerin dayandığı sıra şudur: KDV Kanunu madde 21'e göre ithalatta KDV matrahına ithalatta ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar girer. Bu yüzden L sütunu yalnız CIF değil, CIF artı vergilerdir. Tablonuzda KKDF veya ÖTV varsa L sütununa ve O sütununa ayrı sütunlarla ekleyin; bunların uygulanıp uygulanmadığını müşavirinizle teyit edin.

KDV'nin (M sütunu) maliyet sütunu O'ya girmediğine dikkat edin: mükellefler ithalatta ödedikleri KDV'yi indirebildiği için, KDV hariç tutar gerçek maliyettir. KDV'yi nakit planı için ayrı izleyin.

Masraflar ürünlere nasıl dağıtılır?

Bazı masraflar bir ürüne aittir: o ürüne özel test raporu gibi. Çoğu ise bütün konteynere veya beyannameye aittir; bunları ürünlere paylaştırmanız gerekir. İki yaygın ölçüt:

Ölçüt Ne zaman Formül mantığı
Değere göre Sigorta, damga vergisi, müşavirlik, beyanname başı masraflar Kalem değeri / toplam değer
Ağırlığa veya hacme göre Navlun, ağırlığa göre fiyatlanan taşıma Kalem ağırlığı / toplam ağırlık

Bir kural yok; masrafın neye göre doğduğuna bakılır. Değerli ama hafif bir ürünle ağır ama ucuz bir ürünü aynı konteynerde taşıyorsanız, navlunu değere göre dağıtmak ağır ürünün maliyetini olduğundan düşük, hafif ürününkini yüksek gösterir. Navlunu ağırlığa, sigortayı değere göre dağıtmak bu çarpıklığı azaltır. Hangi ölçütü seçerseniz seçin, tüm ithalatlarınızda aynı kalsın.

3 kalemli çözümlü örnek

Üç oyuncak seti (A, B, C), hepsi Çin menşeli ve GTİP 9503.00.70. Örnek kur 45,00 TL/USD (güncel kur değildir). Oranlar: gümrük vergisi %4,7, ilave gümrük vergisi %25, KDV %20. KKDF uygulanmadığı varsayılmıştır. Toplam navlun 1.200 USD, sigorta 100 USD, gümrük dışı masraflar 22.500 TL (örnek).

İthalat süreçlerini yönetmekte zorlanıyor musunuz?

importics ile tüm ithalat operasyonlarınızı tek panelden yönetin.

Hemen Dene — 14 Gün Ücretsiz

Girdiler:

Kalem Adet Birim fiyat (USD) Mal bedeli (USD) Ağırlık (kg)
A 1.000 4,00 4.000 800
B 2.000 2,00 4.000 600
C 500 4,00 2.000 600
Toplam 10.000 2.000

Navlun payı (ağırlığa göre) ve sigorta payı (değere göre):

  • A: navlun 1.200 × 800/2.000 = 480 USD; sigorta 100 × 4.000/10.000 = 40 USD
  • B: navlun 1.200 × 600/2.000 = 360 USD; sigorta 100 × 4.000/10.000 = 40 USD
  • C: navlun 1.200 × 600/2.000 = 360 USD; sigorta 100 × 2.000/10.000 = 20 USD

CIF, vergiler ve maliyet (TL):

Kalem CIF (USD) CIF (TL) Gümrük %4,7 İGV %25 Masraf payı Maliyet (KDV hariç) Birim maliyet
A 4.520 203.400,00 9.559,80 50.850,00 9.642,32 273.452,12 273,45
B 4.400 198.000,00 9.306,00 49.500,00 9.386,33 266.192,33 133,10
C 2.380 107.100,00 5.033,70 26.775,00 5.077,15 143.985,85 287,97
Toplam 11.300 508.500,00 23.899,50 127.125,00 24.105,80 683.630,30

Masraf payı sütunu, 1.605,80 TL damga vergisi ile 22.500 TL masrafın toplamı olan 24.105,80 TL'nin CIF (TL) değerine göre dağıtımıdır. A için pay oranı 203.400 / 508.500 = 0,40; 24.105,80 × 0,40 = 9.642,32 TL. Toplam maliyetin 683.630,30 TL olduğunu ve bunun satır toplamlarıyla tuttuğunu kontrol edin; tutmuyorsa bir $ işaretini unutmuşsunuzdur.

KDV, A için (203.400 + 9.559,80 + 50.850) × 0,20 = 52.761,96 TL, B için 51.361,20 TL, C için 27.781,74 TL; toplam 131.904,90 TL. Bu tutarı indireceğiniz için maliyet sütununda yer almaz.

Kur hangi tarihte alınır?

Gümrük Rehberi'ne göre yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurundan TL'ye çevrilir. Beyanname işlemlerinde bu tarih çoğunlukla beyannamenin tescil gününe denk gelir; kesin tarihi gümrük müşavirinize sorun. Tabloya girdiğiniz kur, o gün için belirlenenle aynı olmayabilir: sipariş sırasında hesapladığınız maliyet bir tahmindir, beyanname günü hesap kesinleşir. Bu yüzden B1 hücresine tahmini kuru yazıp, beyannameden sonra gerçek kurla tabloyu yeniden hesaplamak sağlıklıdır.

Tabloya sonradan eklenebilecek sütunlar

Temel yapı oturduktan sonra ihtiyaca göre şunları ekleyin:

  • Kalem bazında oran sütunları. Ürünleriniz farklı GTİP'lerdeyse parametre bloğundaki B4 ve B5 yerine her satırın kendi gümrük ve ilave vergi oranını yazacağınız iki sütun açın. J sütunu =I11*Q11 gibi o satırın oranına bakar.
  • KKDF ve ÖTV sütunları. Uygulanıyorsa KDV matrahı sütunu (L) bunları da toplamalıdır: =I11+J11+K11+KKDF+ÖTV. ÖTV'nin matrahı KKDF'yi de içerir; bu yüzden KKDF sütununu ÖTV'den önce yerleştirin.
  • Hedef brüt marj ve satış fiyatı. Marjı bir hücreye (örneğin B10) yazın ve =P11/(1-$B$10) formülüyle KDV hariç satış fiyatını bulun. Brüt marj satış fiyatının yüzdesidir; maliyetin üstüne yüzde eklemek farklı bir hesaptır.
  • Gerçekleşen sütunu. Tahmini maliyetin yanına, beyanname ve fatura sonrası gerçek tutarı yazacağınız bir sütun ekleyin. Fark her ithalatta size hangi masrafı hep düşük tahmin ettiğinizi gösterir.

Tablonun bir sınırı vardır: bütün kalemlerin aynı beyannamede olduğunu varsayar. Farklı beyannamelerde gelen ürünleri aynı sayfada hesaplayacaksanız damga vergisini her beyanname için ayrı bir parametre satırında tutun.

Tablodan sonra

İndirdiğiniz dosyadaki sonuçlar tahmindir; kesin tutar için gümrük müşavirinize danışın.

Tabloyu bir kez kurduktan sonra her ithalat için kopyalayıp yalnız parametre bloğunu ve girdi sütunlarını değiştirin. Kendi tablonuzun sonucunu karşılaştırmak için aynı sırayı işleten importics'in ücretsiz maliyet hesaplayıcısını kullanabilirsiniz: /tr/araclar/ithalat-maliyet-hesaplayici.

Son güncelleme: 12 Ekim 2026

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

Excel'de ithalat maliyeti nasıl hesaplanır?

Her ürün için mal bedeli, navlun ve sigorta payını toplayıp CIF değerini bulun, TL'ye çevirin, üzerine gümrük vergisi, ilave vergiler ve masraf payını ekleyin. Toplamı adede bölünce birim maliyeti elde edersiniz. Bu yazıda her sütunun formülü verilmiştir.

İthalat masrafları ürünlere nasıl dağıtılır?

Ürünler arasında ortak olan masrafı bir ölçüte göre paylaştırırsınız. Navlun ağırlığa veya hacme, sigorta ve beyanname başına masraflar değere göre dağıtılır. Aynı ölçütü her ithalatta kullanmak, karşılaştırmayı tutarlı kılar.

Kur hangi tarihte alınır?

Gümrük Rehberi'ne göre yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan Merkez Bankası döviz satış kuruyla TL'ye çevrilir. Pratikte beyannamenin işleme alındığı günü kastedilir; kesin tarihi müşavirinize teyit ettirin.

Maliyet dağıtımı değere göre mi ağırlığa göre mi yapılmalı?

Masrafın doğuş nedenine bakın. Konteynerde yer kaplayan ve ağırlığa göre fiyatlanan navlun için ağırlık veya hacim, sigorta ve bürokratik masraflar için değer mantıklıdır. Bir ölçüt seçip tabloda sabit tutun.

i

importics Editör

İthalat & Dış Ticaret Uzmanı

importics editör ekibi, Türkiye'de ithalat ve dış ticaret süreçleri hakkında güncel ve pratik içerikler üretmektedir.

ithalat maliyet hesaplama excelithalat maliyet tablosumaliyet dağıtımınavlun dağıtımıithalat birim maliyet
Paylaş:
Tüm Yazılar